De definitie

Glucose is een eenvoudige suiker (een monosacharide) die in vrijwel alle cellen van je lichaam dient als directe brandstof. Vooral je hersenen gebruiken constant glucose; de meeste andere cellen kunnen ook overschakelen op vet als glucose schaars is.

Glucose komt in je bloed vooral via koolhydraten in voeding — brood, rijst, pasta, fruit, suikerhoudende dranken. Een klein deel maakt je lever zelf, vooral 's nachts en tussen maaltijden door, uit voorraden in lever en spieren.

Hoe regelt je lichaam glucose?

Twee hormonen doen het meeste werk:

Bij gezonde regulatie schommelt je bloedglucose tussen ongeveer 4 en 8 mmol/L, met pieken na maaltijden en lagere waardes nuchter of bij intensieve inspanning.

Glucose-bereik bij gezonde personen

Een nuchtere glucose tussen 4,0 en 6,0 mmol/L is normaal. Tussen 6,1 en 6,9 spreken we van afwijkende nuchtere glucose. 7,0 mmol/L of hoger past bij diabetes mellitus, mits bevestigd in een tweede meting.

Bron: NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (M01)

Wanneer raakt het systeem uit balans?

Drie hoofdscenario's:

Glucose meten — drie methodes

Glucose versus HbA1c

Een glucose-meting geeft een momentopname. HbA1c is een gemiddelde over de afgelopen 2–3 maanden — daarom is het de voorkeursmaat voor langetermijn-regulatie. Voor diagnose en screening worden beide gebruikt, in een gestructureerde volgorde die je huisarts hanteert.

Veelgestelde vragen

Is glucose hetzelfde als suiker?
Glucose is één van de suikers in je lichaam — en de belangrijkste in je bloed. Tafelsuiker (sucrose) splitst in glucose en fructose; je lichaam zet de meeste koolhydraten ook om in glucose. Andere suikers, zoals fructose, gedragen zich biochemisch anders.
Wat doet insuline?
Insuline is een hormoon dat je alvleesklier afgeeft als je bloedglucose stijgt. Het zet cellen aan om glucose op te nemen, vooral spier- en vetcellen. Daardoor daalt de glucose in je bloed weer. Bij type-2-diabetes reageren cellen minder goed op insuline; bij type-1 maakt de alvleesklier geen of nauwelijks insuline meer.
Verhoogt vet je bloedglucose?
Niet rechtstreeks. Glucose komt vooral van koolhydraten. Maar veel vet in een maaltijd vertraagt de glucose-piek doordat de maag trager leegt. Bij langdurig hoog vet- en calorieën-aanbod kan insulineresistentie ontstaan, wat indirect glucose-regulatie verstoort.
Wat doet stress met mijn glucose?
Stresshormonen zoals cortisol en adrenaline verhogen tijdelijk je bloedglucose, omdat je lever extra glucose vrijgeeft voor "fight or flight". Bij chronische stress kan dit bijdragen aan insulineresistentie. Een korte stressmoment veroorzaakt geen blijvende verhoging.
Waarom moet ik nuchter zijn voor sommige glucose-metingen?
Een nuchter glucose meet hoeveel glucose je lever zelf afgeeft als er geen voedsel binnenkomt. Dat zegt iets over hoe goed je insuline-systeem werkt zonder externe glucose. Na een maaltijd is de waarde sterk afhankelijk van wat je hebt gegeten, dus minder vergelijkbaar tussen mensen.

Heb je een eigen waarde?

Vul je glucosewaarde in en zie meteen of die in het normale gebied valt.

Open de Checker →